ABD’nin İran ile süregelen gerilimi sona erdirmek amacıyla kapsamlı bir diplomatik plan üzerinde çalıştığı iddia edildi. New York Times (NYT) gazetesinin iki üst düzey yetkiliye dayandırdığı habere göre, Washington yönetimi tarafından hazırlanan 15 maddelik teklif, arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan üzerinden Tahran’a iletildi.
İddiaya göre planın ilk adımı, tarafların ana başlıkları müzakere edebilmesi için bir aylık geçici ateşkes ilan edilmesi. Sürecin, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütüldüğü de öne sürülüyor.
ABD basınında yer alan bilgilere göre teklif, İran’ın nükleer faaliyetlerinin tamamen sınırlandırılması karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını ve bölgesel gerilimin düşürülmesini hedefliyor.
Öte yandan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in “Müzakerelerde ABD ordusu da var, bombalarla müzakere yapıyoruz” sözleri, sürecin askeri baskı eşliğinde yürütüldüğü yorumlarına neden oldu.
15 MADDELİK ANLAŞMA TASLAĞI
İddialara göre ABD’nin İran’a sunduğu taslak anlaşmada şu maddeler yer alıyor:
Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
İran’ın nükleer silah arayışında olmayacağına dair taahhüt vermesi
İran topraklarında uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması
Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na teslim edilmesi
Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
İran’ın vekil güçler stratejisinden vazgeçmesi
Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması ve deniz trafiğinin kesintisiz sağlanması
Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi
HÜRMÜZ BOĞAZI VURGUSU
Planın en kritik başlıklarını, İran’ın nükleer faaliyetlerinin tamamen durdurulması ve elindeki zenginleştirilmiş uranyumu uluslararası denetime açması oluşturuyor. Buna karşılık ABD’nin, şartların yerine getirilmesi halinde tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiği belirtiliyor.
Ayrıca Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin kesintisiz sürmesi de anlaşmanın kilit maddeleri arasında yer alıyor.
POLİTİKA
Sayfa başına git
