İzmir'in merkezinde yer alan en değerli kamusal alanlardan biri olan Basmane Arazisi (İsmet Kaptan Mahallesi, 1039 ada 8 parsel) için hazırlanan ve yapı yüksekliğini 84 metre olarak belirleyen $1/1000$ ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği kentte yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. TMMOB Şehir Plancıları Odası (ŞPO) İzmir Şubesi, yaptığı yazılı açıklamada belediye meclisinin kararını sert bir dille eleştirdi.
"Ayrıcalıklı imar hakları ve rant pazarlığı"
Şehir Plancıları Odası, söz konusu imar planı kararlarının bilimsel dayanaktan yoksun olduğunu belirterek şu ifadelere yer verdi:
"Başta kamu yararı olmak üzere kentin geleceğini, yürütülen tüm hukuki süreçleri ve meslek odalarının uzun yıllardır ortaya koyduğu bilimsel ve teknik değerlendirmeleri yok sayan anlayışın yeni bir örneğidir. Basmane Arazisine ilişkin en temel sorun, kamuya ait böylesine önemli bir alanın ayrıcalıklı imar hakları ve sermaye odaklı kararlarla yıllardır bir rant ve pazarlık unsuruna dönüştürülmesidir."
Açıklamada, arazinin yeniden bedelsiz olarak kamuya geçmesi için İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılan hukuksal sürecin kamu lehine devam ettiği hatırlatıldı. Kamunun mülkiyet hakkı ortadayken yapılan bu plan değişikliğinin "bilimsel ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı, kamu yararını öncelemediği ve rant baskısından kaynaklandığı açıktır" denildi.
Kamuyu zarara uğratacak yoğunluk artışı
Alanda yapılması planlanan yüksek yoğunluklu yapılaşmanın kentin altyapısına büyük bir darbe vuracağı belirtilen açıklamada, oluşacak maliyetin yine halkın cebinden çıkacağı şu sözlerle aktarıldı:
"Alanda yapılması öngörülen yoğunluk, kent merkezinin ulaşım ve altyapısı üzerinde ciddi yük oluşturacak oluşan yük de kamusal kaynaklar harcanarak çözülmeye çalışılacaktır. Kamu kaynaklarının yoğunluk artıran, parçacıl plan kararlarının kaçınılmaz sonuçlarını telafi etmek için kullanılması ise kamuyu zarara uğratacaktır."
"UNESCO adaylık süreci olumsuz etkilenecek"
ŞPO İzmir Şubesi, arazinin 2020 yılında UNESCO Dünya Geçici Miras Listesi'ne eklenen İzmir Tarihi Liman Kenti'nin hemen bitişiğinde yer aldığına dikkat çekti. Kültürel Miras Etki Değerlendirme (KÜMED) çalışması yürütülmeden alınan bu kararın tarihi siluete zarar vereceği vurgulanarak şöyle denildi:
"Basmane Arazisinin yüksek yoğunluklu bir yapılaşmaya konu edilmesi hem tarihi kent merkezi üzerindeki yapılaşma baskısını artıracak hem de geleneksel doku çevresinde yaratacağı siluet nedeniyle alanın adaylık sürecini olumsuz etkileyecektir. Herhangi bir KÜMED çalışması yürütülmeden yüksek yoğunluklu yapılaşmaya konu edilmesi Alan Yönetim Planına açıkça aykırılık taşımaktadır."
Oda ayrıca, bölgeye 500 metre mesafedeki "Zorlu Gökdeleni" projesine karşı açtıkları davada İzmir 1. İdare Mahkemesi'nin verdiği iptal kararını hatırlatarak, o karardaki gerekçelerin bu parsel için de birebir geçerli olduğunun altını çizdi.
"Buca Cezaevi'ndeki hassasiyeti Basmane için de gösterin"
Basmane Arazisi'nin kentin kolektif belleğinde önemli bir yer tuttuğunu belirten Şehir Plancıları Odası, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi üyelerini ve Başkanlığı'nı sorumluluk almaya davet etti. Alanın piyasa aktörlerinin beklentilerine terk edilmesini reddettiklerini belirten Oda, çözüm önerisini şu alıntıyla sundu:
"Kentlinin ihtiyacını karşılayacak ve Kültürpark ile yeniden bütünleşecek şekilde Belediye Hizmet Alanı (...) veya Sosyo Kültürel Tesis ve benzeri kamusal kullanımları esas alan planlama kararlarıyla değerlendirilmesi gerekmektedir. Yakın dönemde Eski Buca Cezaevi alanı için gösterilen kamusal hassasiyetin Basmane Arazisi için de gösterilmesi gerektiğini bir kez daha ifade ediyoruz."
Halk göreve çağrıldı: "İtiraz edin!"
Açıklamanın sonunda, İzmir halkına ve tüm kent dinamiklerine ortak mücadele çağrısı yapıldı:
"İzmir halkını, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 11.02.2026 tarihli ve 04.207 sayılı kararı ile re'sen onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği ve Plan Notu Değişikliğine itiraz etmeye ve Basmane Arazisini birlikte savunmaya davet ediyoruz! Geçmişte olduğu gibi hukuki süreçleri yürütmeye ve kentimizin kamusal alanlarını savunmaya kararlılıkla devam edeceğiz."
POLİTİKA
Sayfa başına git
