POLİTİKA
EGE POSTASI - İzmir'de yıllardır tartışma konusu olan Basmane Çukuru arazisine ilişkin TMSF tarafından yürütülen satış süreci, meslek odalarının tepkisini çekmeye devam ediyor. TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, “Basmane Arazisine Dair İzmir Büyükşehir Belediyesinin Çarpıtmaları ve Gerçekler” başlığıyla yayımladığı açıklamada, Büyükşehir Belediyesinin araziye yönelik değerlendirmelerine 8 başlık altında itiraz etti.
Arazinin mülkiyeti, geçmişte yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, tapu hisseleri, imar kararları ve devam eden hukuki süreçleri gündeme taşıyan oda, belediyenin kamu yararı yaklaşımını eleştirdi.
Açıklamada, Basmane arazisinin özel şirketlerin tasarrufuna bırakılmaması gerektiği vurgulanarak, İzmir halkına alanın geleceğine sahip çıkma çağrısında bulunuldu.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin herhangi bir taşınmaz veya belediye hakkı satışı gerçekleştirmediği yönündeki açıklamasına yanıt veren oda, satışın resmi olarak TMSF tarafından yapıldığını kabul etmekle birlikte belediyenin devam eden mülkiyet davasına dikkat çekti.
Açıklamada, Büyükşehir Belediyesinin geçmişte protokol imzalayan şirketlerin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle dava açtığı hatırlatılarak şu ifadelere yer verildi:
“İzmir Büyükşehir Belediyesi, açılan davada protokolde imzası bulunan şirketlerin, sözleşmenin gereklerini yerine getirmediğini belirterek gerekli hesaplamalar yapıldıktan ve tazminat bedelleri belirlendikten sonra taşınmazdaki tüm hisselerin İzmir Büyükşehir Belediyesine geçmesini talep etmiştir. Davada bilirkişi raporu, İzmir Büyükşehir Belediyesi lehinedir.”
Oda, davanın açılmasıyla şirket hisselerinin satışını önlemek amacıyla tapuya tedbir konulduğunu belirterek, belediyenin bu tedbiri kaldırmadığı veya davadan vazgeçmediği sürece ihalenin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını savundu.
TMSF ihalesinin mevcut kat karşılığı inşaat ilişkisinin uygulanmasını sağlayacak yatırımcıyı belirleme amacı taşıdığı yönündeki açıklamayı da eleştiren oda, arazinin geçmişteki mülkiyet sürecine işaret etti.
Basmane Çukuru'ndaki kat irtifakı hakkının Burhan Özfatura döneminde, yerel seçimlerden yaklaşık bir ay önce düzenlendiği belirtilerek, işlemin imar planı bulunmayan bir dönemde mevzuata aykırı projeye dayandırıldığı ileri sürüldü.
Söz konusu işlem sonucunda belediyeye inşaat alanı üzerinden yüzde 11 pay bırakılırken, taşınmazın yüzde 89'unun özel şirketlere devredildiği ifade edildi.
Oda, bu paylaşımı kamu yararına aykırı olarak nitelendirerek şu değerlendirmede bulundu:
“Kent merkezinde bulunan çok değerli bir alanda, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre müteahhit payının yüzde 89 olarak belirlenmesinin tek bir açıklaması vardır: Kamunun malı, protokol adı altında özel şirketlere bırakılmıştır.”
Büyükşehir Belediyesinin ihaleyle yüzde 89'luk payın yeni sahibinin belirleneceğini savunduğunu aktaran oda, bu pay da dahil olmak üzere alanın tamamının kamuya ait olduğu görüşünü yineledi.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin söz konusu satışın ilk TMSF ihalesi olmadığı yönündeki açıklamasına da değinilen metinde, daha önce ihale yapılmış olmasının işlemi meşru hale getirmeyeceği savunuldu.
Açıklamada, “İlk ihalede de kamuya ait bir alanın hukuksuzluklara dayalı bir şekilde özel şirketlere devredilmesi ve bunun sürdürülmesi hatalıdır. Bu gerçek, alanda 1000 ihale yapılsa bile değişmeyecektir” denildi.
Oda, Basmane arazisine ilişkin yapılaşma kararlarının geçmiş yıllarda alındığını hatırlatan Büyükşehir Belediyesine de tepki gösterdi.
Arazinin yapılaşma koşullarının yıllar boyunca özel şirketler lehine değiştirildiği öne sürülen açıklamada, imar planlarının önemli bir bölümünün yargı kararlarıyla iptal edildiği belirtildi.
İptal gerekçelerinin kamu yararı ve şehircilik ilkelerine aykırılık olduğunu savunan oda, her iptal kararının ardından yeni plan düzenlemeleriyle özel sektörün önündeki engellerin kaldırılmaya çalışıldığını ileri sürdü.
Açıklamada, “İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu alanı İzmir halkına değil, özel şirketlere kazandırmak için çok çalışmıştır” ifadeleri kullanıldı.
Şehir Plancıları Odası, Büyükşehir Belediyesinin arazide yüzde 30'luk hakkının korunduğu yönündeki açıklamasına da itiraz etti.
Belediyenin tapudaki payının 1999 yılında gerçekleştirilen devir işleminden bu yana yüzde 11 olduğunu belirten oda, bu oranın değişmediğini savundu.
İmar planlarına inşaat alanının yüzde 30'unun belediye hizmet alanı olacağı yönünde plan notu eklendiği belirtilirken, bu düzenlemenin yasal bağlayıcılığı bulunmadığı öne sürüldü.
Oda, tartışmanın belediyeye bırakılan payın artırılması üzerinden değil, başlangıçta tamamı kamuya ait olduğu savunulan arazinin hangi işlemlerle özel şirketlere devredildiği üzerinden yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Tartışılması gereken, belediyenin payının yüzde 11’den yüzde 30’a nasıl çıkarıldığı değil, yüzde 100’ü kamuya ait bir alanda belediye payının nasıl yüzde 30’a ve yüzde 11’e düşürüldüğüdür.”
Büyükşehir Belediyesinin bağımsız hizmet binasının bedelsiz yapılması, teslimi ve tesciline ilişkin yükümlülüklerin güvence altına alınmasını önemsediği yönündeki değerlendirmesine de yanıt verildi.
Oda, belediyenin kendisine ait olduğunu savunduğu alanda bağımsız hizmet binası inşa edememesini yönetsel başarısızlık olarak nitelendirdi.
Açıklamada, “İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kendisine ait bir alanda, kendi başına ve bağımsız bir şekilde hizmet binası yapamaması, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yöneticilerinin beceriksizliğidir” denildi.
Büyükşehir Belediyesinin yeni hukuki ve mali güvenceler sağlandığı yönündeki açıklamasını da değerlendiren oda, geçmişte Burhan Özfatura döneminde yapılan protokolü örnek gösterdi.
Açıklamada, “Burhan Özfatura döneminde yapılan protokol de çok somuttur. Her somut olanın, kamu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi lehine olmadığının açık bir kanıtıdır” ifadelerine yer verildi.
Oda, hukuki uyuşmazlıkların çözülmesinin tek başına kamu yararı anlamına gelmeyeceğini belirterek, araziye ilişkin çözümün özel şirketlerin beklentileri doğrultusunda şekillendirilmemesi gerektiğini savundu.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin 40 yıllık sorunu çözmeyi ve kentin hakkını korumayı amaçladığı yönündeki açıklamasına tepki gösteren oda, sorunun kaynağının geçmişte kamu arazisinin özel şirketlere devredilmesi olduğunu ileri sürdü.
Açıklamada şu değerlendirme yapıldı:
“İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamu yararı tanımının ne olduğunu bilmemektedir. Kamu kaynaklarının özel sektör lehine, İzmir halkı aleyhine kullanılması kamu yararı değildir. Kırk yıllık sorunun kaynağı, kamu malının ayrıcalıklı haklar ile sermayeye teslim edilmesidir.”
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, açıklamasının sonunda arazinin geleceğinin piyasa aktörlerinin beklentilerine bırakılmasına karşı olduklarını yineledi.
Basmane Çukuru'nun İzmir'in en önemli kentsel alanlarından biri olduğuna dikkat çeken oda, yurttaşları kamu mülkiyetini savunmaya davet etti.
Açıklama, şu ifadelerle sona erdi:
“TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi olarak; kentimizin en önemli alanlarından birinin kaderinin piyasa aktörlerinin beklentilerine terk edilmesini reddediyoruz.
Defaatle yineliyoruz: BASMANE ARAZİSİ KAMUYA AİTTİR!”
Sayfa başına git
