7 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği, sosyologların aile danışmanlığı alanındaki mesleki konumunu yeniden gündeme taşıdı. Dünya Sosyologlar Derneği (DUSODER), yönetmeliğin 17. maddesinde aile danışmanı olarak görev yapabilecek meslek grupları arasında sosyoloji lisans mezunlarının kalıcı biçimde yer almamasına itiraz etti. Dernek Genel Başkanı Necdet Topcu imzasıyla yapılan açıklamada, düzenlemenin bilimsel yeterlilik ve mesleki adalet ilkeleri doğrultusunda yeniden ele alınması çağrısında bulunuldu.
“Aile yalnızca bireylerden oluşan bir yapı değildir”
DUSODER açıklamasında, ailenin yalnızca bireylerden oluşan bir yapı olmadığı, toplumun temel kurumlarından biri olduğu vurgulandı. Ekonomik krizler, işsizlik, yoksulluk, göç, kentleşme, kültürel değişim, kuşaklar arası çatışmalar ve toplumsal eşitsizliklerin aile hayatını doğrudan etkilediğine dikkat çekildi. Bu sorunların toplumsal nedenlerini inceleyen, aile yapısını bilimsel yöntemlerle araştıran ve toplumsal değişimin aile üzerindeki etkilerini değerlendiren disiplinin sosyoloji olduğu belirtilerek, “Aileyi toplumsal gerçekliğinden kopararak ele almak, aileyi güçlendirmeye yönelik politikaların önemli bir boyutunu eksik bırakmaktır” denildi.
Yönetmeliğin 17. maddesine itiraz
Yönetmeliğin 17. maddesinde aile danışmanı olarak görev yapabilecek kişilerin eğitim niteliklerinin yeniden belirlendiği, ancak sosyoloji lisans mezunlarının kalıcı düzenlemede belirtilen mesleki alanlar arasında yer almadığı ifade edildi. Sosyologların yıllardır aile araştırmaları, aile sosyolojisi, sosyal politika, göç, yoksulluk ve toplumsal değişim alanlarında bilimsel çalışmalar yürüttüğüne dikkat çekilen açıklamada, geçmiş yıllarda ilgili kurumların uygun gördüğü aile danışmanlığı eğitim programlarını tamamlayarak sertifika alan sosyoloji mezunlarının da bulunduğu hatırlatıldı.
Geçici çalışma izni belirsizliği gidermiyor
Yönetmeliğin Geçici 2. maddesi kapsamında belirli koşulları karşılayan sosyoloji mezunlarına iki yıllık çalışma izni düzenlenebilmesine ilişkin hüküm bulunduğu belirtilen açıklamada, daha önce bu kapsamda çalışma izni verilen kişilere yeniden izin verilebilmesine yönelik düzenlemeye de değinildi. Ancak geçici uygulamanın sosyoloji mezunlarının aile danışmanlığı alanındaki kalıcı mesleki konumuna ilişkin belirsizliği ortadan kaldırmadığı savunuldu. Dernek, geçici çözümler yerine bilimsel yeterliliğe dayalı, açık ve sürdürülebilir bir mesleki düzenleme talep etti.
“Diğer meslek gruplarının yetkinliklerini tartışmaya açmıyoruz”
Sosyologların aile danışmanlığı alanında yer alması talebinin diğer meslek gruplarının bilgi ve yetkinliklerini tartışmaya açmak anlamına gelmediği vurgulanan açıklamada, psikoloji, sosyal hizmet, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, tıp, çocuk gelişimi ve sosyolojinin aile kurumuna farklı yönlerden katkı sunduğu belirtildi. Disiplinlerin birbirine rakip hale getirilmesi yerine bilimsel sınırlar ve mesleki yeterlilikler çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydedilerek, “Biz başka mesleklerin haklarını istemiyoruz. Kendi bilimsel alanımızın ve mesleki emeğimizin görmezden gelinmemesini istiyoruz” ifadelerine yer verildi.
Bakanlığa altı maddelik çağrı
DUSODER, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına altı başlıkta çağrıda bulundu. Dernek; yönetmeliğin 17. maddesinin sosyolojinin akademik ve mesleki birikimi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini, gerekli ilave eğitim ve uygulama yeterliliklerini sağlayan sosyoloji mezunlarının aile danışmanlığı alanına dahil edilmesini istedi. Açıklamada ayrıca geçmişte yetkili kurumlarca uygun görülen programlardan sertifika alan kişilerin hukuki durumlarının hak kaybına yol açmayacak şekilde düzenlenmesi, geçiş sürecindeki başvuru ve çalışma izni koşullarının açıklığa kavuşturulması ve yönetmelik hazırlıklarında sosyoloji bölümleri, akademisyenler ve meslek örgütlerinin görüşlerinin alınması talep edildi. Dernek, sosyologların çalışma alanlarını, mesleki unvanlarını, görev ve yetkilerini güvence altına alacak kapsamlı bir Sosyologluk Meslek Yasası için de somut adım atılmasını istedi.
“Aileyi güçlendirmek için sosyolojiye de ihtiyaç var”
Türkiye’de aile yapısının çok yönlü bir değişim sürecinden geçtiği belirtilen açıklamada, aileyi korumak ve güçlendirmek için aile içindeki ilişkilerin yanı sıra aileyi etkileyen toplumsal koşulların da anlaşılması gerektiği vurgulandı. DUSODER, sosyologların mesleki haklarının korunması ve aile danışmanlığı alanında hakkaniyetli bir düzenleme yapılması için demokratik ve hukuki girişimlerini sürdüreceğini bildirdi. Açıklama, “Aile sosyolojisiz olmaz! Sosyologlar ailede olmalı! Biz ayrıcalık değil, bilimsel liyakat ve mesleki adalet istiyoruz” ifadeleriyle sona erdi.