İsrail’in, İdlib kırsalındaki Ebu el-Duhur Hava Üssü’nü bombalamasından günler sonra Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Tel Aviv yönetimine dikkat çekici bir diplomasi çağrısında bulundu.
Reuters’a konuşan Şeybani, Şam’ın İsrail ile güvenlik anlaşması konusunda yürütülen müzakerelerin yakın zamanda yeniden başlamasını beklediğini söyledi. Suriye yönetimi, olası bir anlaşmanın İsrail güçlerinin Suriye topraklarından çekilmesini sağlamasını hedefliyor.
İsrail’e mevcut süreci değerlendirme çağrısı yapan Şeybani, bunun 'tarihi bir fırsat' olduğunu belirterek diplomasi kapısının hâlâ açık olduğunu vurguladı.
Şeybani, Şam yönetiminin önceliğinin İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının sona erdirilmesi olduğunu belirterek, taraflar arasında güven oluşturacak adımlar atılması gerektiğini söyledi.
"İSRAİL'E GÜVENMİYORUZ"
Diplomasi çağrısına rağmen Şeybani, Suriye yönetiminin mevcut koşullarda İsrail’e güvenmediğini dile getirdi. Ebu el-Duhur Hava Üssü’ne yönelik İsrail saldırısının ardından taraflar arasındaki temasların kesildiğini belirten Şeybani, şunları söyledi:
“Özellikle Suriye’nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla iletişim olması gerekiyor. Ancak bu iletişim sonuç vermeyecekse, böyle bir iletişimi hiç istemiyoruz.”
Konuşmasında ayrıca, “İsrail’e güvenerek hesap yapmak çok zor” diyen Şeybani, buna rağmen Suriye’nin komşularıyla istikrarlı ilişkiler kurma konusunda büyük bir isteğe sahip olduğunu söyledi.
İLİŞKİLERİMİZ TÜRKİYE İLE SINIRLI DEĞİL
Şeybani, geçen salı İsrail tarafından vurulan Ebu el-Duhur Hava Üssü konusunda da yeni bir ayrıntı paylaştı.
Suriye yönetiminin saldırıdan önce İsrail tarafına Ebu el-Duhur’un Türk askeri üssü haline getirilmeyeceği yönünde açık mesaj ilettiğini söyleyen Şeybani, buna rağmen İsrail’in hava saldırısını gerçekleştirdiğini açıkladı.
Suriye’nin askeri eğitim ve işbirliği konusunda Türkiye’nin desteğinden yararlandığını belirten Şeybani, bunun yalnızca Ankara ile sınırlı olmadığını; Ürdün, Suudi Arabistan ve diğer ülkelerle de benzer askeri işbirliklerinin yürütüldüğünü ifade etti.
SURİYE-İSRAİL ANLAŞMASININ AYRINTILARI
ABD, bir yılı aşkın süredir Şam ile Tel Aviv arasında bir güvenlik anlaşmasına varılması için arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor. Ancak taraflar arasında anlaşma henüz sağlanamadı. Şeybani, İsrail ile yürütülen müzakerelerde tarafların 2026'nın başında güvenlik anlaşmasının maddeleri üzerinde kâğıt üzerinde uzlaştığını, ancak anlaşmanın sonuçlandırılamadığını açıkladı.
Suriye Dışişleri Bakanı'nın verdiği bilgilere göre taslak anlaşma, İsrail'in Suriye'ye saldırmamasını ve ülkenin iç işlerine müdahale etmemesini öngörüyor. Anlaşma kapsamında İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarını durdurması ve Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından kontrol altına aldığı Suriye topraklarından çekilmesi de öngörülüyor.
Taslakta ayrıca, İsrail sınırına yakın Suriye topraklarında farklı statülere sahip güvenlik bölgeleri oluşturulması yer alıyor. Şeybani'ye göre bunlardan biri yalnızca Birleşmiş Milletler güçlerinin bulunacağı bir tampon bölge olacak; diğer bölgelerde ise Suriye'nin farklı büyüklüklerde askeri birlikler konuşlandırmasına izin verilecek.
Şeybani, anlaşmanın tamamlanamamasından İsrail'i sorumlu tutarak, “Onlarda anlaşmaya ulaşmak için gerçek bir motivasyon veya irade görmedik” dedi. İsrail tarafı ise Şam'ın daha önce varılan ön mutabakatı ihlal ettiğini ve Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığının İsrail'in güvenliğini tehdit ettiğini savunuyor.