POLİTİKA
Tarih anlatımıyla kuşaklara geçmişi sevdiren, bilgisi ve yorumlarıyla Türkiye’de tarih bilincinin en güçlü temsilcilerinden biri haline gelen Prof. Dr. İlber Ortaylı hayatını kaybetti. Bir süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü Koç Üniversitesi Hastanesi’nde yaşamını yitiren Ortaylı’nın vefatı, akademi dünyasında ve kamuoyunda büyük üzüntü yarattı.
Ailesi daha önce yaptığı açıklamada Ortaylı’nın sağlık durumunun stabil olduğunu bildirmişti. Ancak hastanede sürdürülen tüm müdahalelere rağmen Prof. Dr. İlber Ortaylı yaşamını yitirdi.
Gazeteci İzzet Çapa, sosyal medya platformu X hesabı üzerinden Ortaylı'nın yaşamını yitirdiğini açıkladı. Çapa'nın paylaşımında, "Bazı insanlar yalnızca yaşadıkları yıllara değil, bir milletin hafızasına yerleşir… Prof. Dr. İlber Ortaylı da onlardan biriydi. O yalnızca tarih anlatan bir akademisyen değildi… Geçmişin kapılarını aralayan, bize kim olduğumuzu hatırlatan bir ses, bir akıldı. Bir cümlesiyle yüzyılları özetlerdi… Bir bakışıyla cehaletin üstüne yürürdü… Bir kahkahasıyla bir salonu doldururdu. Şimdi insan düşünmeden edemiyor… Bir millet hafızasının en güçlü seslerinden birini kaybetmiş gibi. Kitaplar kalır… Sözler kalır… Ama o sesi, o tonu, o keskin zekâyı bir daha duymak mümkün olmaz. Bazı insanlar bir ömür yaşar… Bazı insanlar ise bir çağ anlatır. İlber Ortaylı ikinci türdendi. Ve bazı isimler vardır ki… Tarih onları yazmaz. Onlar zaten tarihin kendisidir" ifadelerini kullandı.
İLBER ORTAYLI KİMDİR?
İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947 tarihinde Avusturya Bregenz'de bir göçmen kampında Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur.
Annesi Şefika Hanım, babası Kemal Ortaylı'dır. 1949 yılında 2 yaşındayken ailesiyle birlikte İstanbul'a taşındılar. Sonra taşındıkları Ankara'da etlik ilkokulunda okudu. Almanca öğrenmesi için kaydettirildiği İstanbul Avusturya Lisesi'nde hazırlık ve ortaokul birinci sınıfı okuduktan sonra Ankara Atatürk Lisesi'ne geçti. Atatürk Lisesi'nden 1965 yılında mezun oldu. Annesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde görev alan İlber Ortaylı, Rusça'yı, Rusya tarihini ve edebiyatını annesinden öğrendi.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (1969) ile Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi. Viyana Üniversitesi Slavistik ve Orientalistik Bölümü'nde öğrenim gördü. Chicago Üniversitesi'nde master çalışmasını Prof. Halil İnalcık ile yaptı. "Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler" adlı tezi ile 1974 yılında doktor, "Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu" adlı çalışmasıyla 1979 yılında doçent oldu. 1982 yılında devletin akademik politikalarına tepki olarak görevinden istifa etti.
Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova'da misafir profesör olarak ders verdi, Roma, Sofya, Cambridge, Oxford ve Tunus üniversitelerinde seminerler ve konferanslar verdi. Yerli ve yabancı bilimsel dergilerde Osmanlı tarihinin 16. ve 19. yüzyılı ve Rusya tarihiye ilgili makaleler yayınladı. 1989'da Türkiye'ye dönerek profesör oldu.
1989-2002 yılları arasında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapmış, 2002 yılında Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Tarihi anabilim dalı başkanı olmuştur.. İki yıl sonra da Bilkent Üniversitesi'ne konuk öğretim üyesi olarak görev yaptı.
Galatasaray Üniversitesi Senato üyesidir. Ayrıca İlke Eğitim ve Sağlık Vakfı Kapadokya Meslek Yüksekokulu Mütevelli Heyeti üyesidir.
2004 yılında TRT 2'de başlayıp TRT Türk'te hafta sonları yayınlanan "İlber Ortaylı ile" adlı belgeseli sundu.
2009 Yılında NTV'de "İlber Ortaylı ile Tarih Dersleri" adlı bir program yaptı.
2011 yılında Bloomberg HT kanalında da "İlber Ortaylı ile Zaman Kaybolmaz" adlı bir program yaptı.
Topkapı Sarayı Müzesi'nin 2005-2012 yılları arasında başkanlığını yaptı. 2012 yılında yaş haddinden emekli oldu. Halen Milli Saraylar Bilim Kurulu Başkanı'dır.
İlber Ortaylı, Uluslararası Osmanlı Etüdleri Komitesi Başkan yardımcısı ve Avrupa İran Tetkikleri Cemiyeti üyesidir.
5 Kasım 2012 - 11 Mart 2013 tarihleri arasında gazeteci-yazar Mehmet Barlas ile beraber "Her Zaman" isimli bir tarih programı yaptı.
MUAZZAM DİL YETENEĞİ
Ortaylı, ileri seviyede;
Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca ve Rusça,
Orta seviyede ise;
Kırım Tatarca, Slovakça, Romence, Sırpça, Hırvatça, Boşnakça, Arapça, Farsça, Latince, İbranice, Antik Yunanca ve Yunanca bilmektedir.
1981 yılında Mersin eski Senatörü Dr. Talip Özdolay'ın kızı Ayşe Özdolay ile evlendi ve bu evlilikten Tuna adında bir kızı oldu. Daha sonra 1999 yılında eşinden boşandı.
Ortaylı, bilgisayar ve İnternet kullanmayı sevmemektedir. Herhangi bir sosyal medya sitesinde adına açılmış hesapların hiçbiri kendisinin değildir. İlber Ortaylı'nın ayrıca çocukluğundan beri büyük bir tutku ve özenle biriktirdiği minyatür otomobillerden oluşan büyük bir koleksiyonu vardır.
ESERLERİ
Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu (1980)
Tanzimattan Sonra Mahalli İdareler
Türkiye İdare Tarihi
Gelenekten Geleceğe (1982)
Osmanlı Toplumunda Aile (2000)
Osmanlı Mirası (2002)
Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek (2006) (Arapça, Yunanca, İngilizce ve Sırpça'ya çevrildi.)
Son İmparatorluk Osmanlı (2006)
Osmanlı Barışı (2007)
Üç Kıtada Osmanlılar (2007)
Tarihin Sınırlarına Yolculuk (2007)
İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (2008) (Macarca, Yunanca, Sırpça, Makedonca ve Sırpça'ya çevrildi.)
Tarihimiz ve Biz (2008)
Türkiye'nin Yakın Tarihi (2010)
Defterimden Portreler (2011)
Tarihin Gölgesinde (2011)
Yakın Tarihin Gerçekleri (2012)
Cumhuriyetin İlk Yüzyılı (2012)
İlber Ortaylı Seyahatnamesi, Timaş Yayınları (2013)
İmparatorluğun Son Nefesi, Timaş Yayınları (2014)
Eski Dünya Seyahatnamesi, Timaş Yayınları (2014)
Türklerin Tarihi, Orta Asya'nın Bozkırlarından Avrupa'nın Kapılarına, Timaş Yayınları (2015)
Türklerin Tarihi, Anadolu'nun Bozkırlarından Avrupa'nın İçlerine, Timaş Yayınları (Nisan 2016)
İttihat ve Terakki(2016)
Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devletinde Kadı(2016)
Osmanlı’ya Bakmak Osmanlı Çağdaşlaşması(2016)
İstanbul'dan Sayfalar(2016)
ÖDÜLLERİ
2001 - Aydın Doğan Ödülü'ne layık görüldü.
2006 - "Avrupa ile Akdeniz arasında Lazio" ödülü
2007 - Puşkin Ödülü, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından
Sayfa başına git
