POLİTİKA
HİLAL YAKUT/EGEPOSTASI- Aliağa’da bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan patlamanın ardından YENİ Parti İzmir heyeti olayın meydana geldiği alana giderek açıklamalarda bulundu. İl Başkanı Çağatay Güç ile milletvekillerinin katıldığı açıklamada, iş cinayetleri, iş güvenliği önlemleri, kamu kurumlarının denetim sorumluluğu ve soruşturmanın kapsamı ele alındı. Açıklamalarda, fabrikada daha önce yaşanan işçi ölümleri hatırlatılırken sorumluların yalnızca işyeri düzeyinde değil, kamu görevlileri dahil olmak üzere tüm yönleriyle araştırılması gerektiği vurgulandı.
YENİ Parti İzmir İl Başkanı Çağatay güç, İzmir milletvekilleri Yüksel Taşkın, Ednan Arslan, Deniz Yücel ve Şanlıurfa milletvekili Mahmut Tanal, Muğla milletvekili Cumhur Uzun ve Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay’dan oluşan heyet ilk olarak olayın meydana geldiği fabrikaya girmek istedi fakat güvenlik içeri almadı. Gerekli izinlerin alınmasını talep eden YENİ Parti heyeti alanı inceleyemedi.
Güç, fabrikadaki geçmiş işçi ölümlerini sıraladı
YENİ Parti İzmir İl Başkanı Çağatay Güç, HABAŞ önünde yaptığı açıklamada fabrikada geçmiş yıllarda yaşanan iş kazalarını sıralayarak son facianın önceden alınabilecek önlemlerle engellenebileceğini savundu. Güç, “Pazartesi günü burada çok acı verici bir kaza gerçekleşti. İhmallerin olduğu bir fabrikanın önündeyiz. Bu ihmallerin olduğunun kanıtı aslında daha önceden burada yaşanan kazalardan biriydi. Bu kazanın geleceği önceki kazalardan belli” dedi. Yaşananların iş güvenliğinin doğru yönetilmemesi ve bakanlığın denetim görevini yerine getirmemesiyle bağlantılı olduğunu ileri süren Güç, “Bunlar tedbirsizlikle alakalı bir şey. Bunlar iş güvenliğinin doğru yönetilmemesiyle alakalı bir şey. Bunlar bakanlığın bu işi doğru düzgün takip etmemesiyle, denetlememesiyle ve bu işi bu sermayedarlara bırakması nedeniyle kaynaklanan şeyler. Arkadaşlar, bakanlar gelip burada cenaze namazına katılmasıyla bu iş çözülmüyor. Bakanların buradaki amacı buradaki insanların güvenliğini sağlamaktır. Onların yaşantısına doğru düzgün katkı sunmaktır” diye konuştu.
“Bakımdayken bu kadar insan nasıl ölüyor?”
Aliağa’nın sanayi ve üretim kapasitesine rağmen plansız bir görünüm içinde olduğunu savunan Güç, bölgenin Türkiye ihracatının yüzde 8,5’ini karşıladığını belirtti. Güç, “Bakın bu bölgeyi hepiniz gördüğünüz bir sürü basın mensubu arkadaş var. Dışarıdan gelen hekimlerimiz var. Aliağa bölgesi Türkiye ihracatının yüzde 8,5'unu karşılıyor ama sanki 3. Dünya ülkelerinden daha beter bir ortamdayız. Buralar imar planıyla yapılmış karma karışık bölgeler ve bu bölgelerde biz katma değer yaratmaya çalışıyoruz. Buranın düzene girmesi lazım. Devletin burayı planlama yapması lazım. Devletin iş güvenliğini sağlaması lazım” dedi.
Fabrikada patlamanın yaşandığı sırada bakım çalışması yürütüldüğüne ilişkin iddialara da değinen Güç, şu soruları yöneltti:
“Bakın çok ciddi iddialar var. Burası o kaza gerçekleşirken bakımda olduğu söyleniyor. Madem bakımdadayken bu kadar insan nasıl ölüyor? Bakımdayken gerek güvenlik önlemleri niye alınmıyor? Peki bakımdayken bu fabrika çalışıyor muydu? Bunun cevap verebiliyor musunuz? 18 tane can, bakın rakam olarak söylenilebilir ama bu acıyı biz yaşadık. Ben Aliağalıyım, Bozköy'de iki tane tanıdığım insan vefat etti. Bunların eşleri, dostları, arkadaşları, aileleri, annesi, babası gözyaşları içerisinde. Ateş düştüğü yeri yakıyor. Ama bunu görmek, bunu içselleştirmek ve bu acıya karşı önlem almak devletin görevidir.”
Devletin görevinin denetimleri gerçekleştirmek ve işverenlere gerekli güvenlik harcamalarını yaptırmak olduğunu söyleyen Güç, cenaze törenlerine katılmanın ve ailelere başsağlığı dilemenin tek başına yeterli olmadığını belirtti. Güç, “Cenazeye katılmakla, insanların yanına üzülüyormuş gibi yapmakla bu iş çözülmez. Sorumluluk almalısınız. Bakın buraya geliyorlar, 50 kişi, 100 kişi, bakanlıkta çalışan personelle beraber namazı kılıp üzülmüş gibi yapıp gidiyorlar. Peki o aileler ne olacak? Bundan sonra yaşantısı ne olacak?” diye konuştu.
Kınık’taki maden faciasını ve Aliağa’daki gemi söküm bölgesinde yaşanan işçi ölümlerini de hatırlatan Güç, hayatını kaybeden işçilerin ailelerinin yalnız bırakılmaması gerektiğini söyledi. Soruşturma sürecini takip edeceklerini belirten Güç, “Biz bu yaşananları takipçisi olacağız. Bakın bu komisyondaki arkadaşlarımızın hepsini tüm davaları takip edeceğimizi burada tekrar ilan ediyoruz. Kamuoyuna tüm gelişmeleri duyuracağız. Aileleri birebir takip edip neler yaşadıklarını, sıkıntılarını kamuoyuna duyuracağız. Bu işin takipçisi olacağız” ifadelerini kullandı.
Güç, sorumluların hesap vermesi ve istifa çağrısında bulundu. “Türkiye'deki gelmiş geçmiş en büyük iş kazalarından birisi yaşandı. Ses seda yok. İstifa eden yok, sorumluluk alan yok. Şuraya 3-5 tane iş güvenliği uzmanına ceza kesecekler, yatıracaklar insanları 10 yıl, 15 yıl, onların aileleri de perişan. Onlara kim emir verdi? Bu sermayeyi kim destekledi? Bu siyasi erk kim? İşte onlar sorumludur. Onlar bu cezayı çekmek zorundadır. Bir istifa, bir sorumluluk alıp, bir istifa etmek zorundadır. Ya Çalışma Bakanlığı ne iş yapar? Çevre Bakanlığı ne iş yapar? Bu ülkede bu sorumluluğu alacak insanlar yok mu?”
Taşcıer: “Şirket kendini ihbar ediyor”
Milletvekili Gamze Taşcıer, milletvekilleri ve il örgütünün patlamanın ardından süreci yakından takip ettiğini belirterek, hayatını kaybeden işçilerin aileleriyle bir araya geldiklerini söyledi. Taşcıer, “Milletvekillerimiz, il örgütümüz büyük bir titizlikle, büyük bir hassasiyetle konuyu takip ettiler. Bizler de bugün yine İzmir milletvekilimiz Yüksel Taşkın, Ednan Arslan, Deniz Yücel ve Şanlıurfa milletvekilimiz Mahmut Tanal’la, Muğla milletvekilimiz Cumhur Uzun’la birlikte defin yapılan cenazelerimizde ailelerimizin acısını paylaşmak, Genel Başkanımız Özgür Özel’in dayanışma duygularını acılı ailelere paylaşmak üzere bugün buradaydık” dedi. Görüştükleri ailelerin her birinin farklı bir acı yaşadığını anlatan Taşcıer, “Her dokunduğumuz aile başka bir dram. İki yaşında kız çocuğu olan mı dersiniz, daha dört gün önce işe başlayan mı dersiniz?” ifadelerini kullandı.
İşçi ölümlerinin ardından benzer açıklamaların yapıldığını ancak denetim ve cezasızlık sorunlarının değişmediğini savunan Taşcıer, “Biz her fırsatta ‘Başka canlar yanmasın’ dedikçe, başka ailelerin ciğeri yanmasın dedikçe, her geçen gün başka bir emekçi cinayetiyle güne uyanmak zorunda kalıyoruz. Değişen sadece ne biliyor musunuz? Hayatını kaybeden emekçilerin isimleri, onlar için ağıt yakan ailelerin adresleri, babalarını bekleyen evlatlarını bekleyen o çocukların, o annelerin yüzlerindeki hüzün” diye konuştu.
"İşçileri 60 saat çalıştırıyor bu şirket!"
Taşcıer, değişmeyen unsurun iktidarın sorumluluk almaması olduğunu ileri sürerek, “Ama değişmeyen tek şey, bu ülkeyi 24 yıl yönetip de hiçbir sorumluluk almayan, denetsizliğin, cezasızlığın bedelini emekçiye canıyla ödeten iktidarın hiçbir şey olmamış gibi, az önce il başkanımızın da ifade ettiği gibi, gelip başsağlığı dileyip, sorumlulardan hesap soracağız deyip, sorumluları gözaltına alıp arka kapıdan salıvermek oldu. Bugüne kadar hep böyle oldu, bunda da böyle olacak. Ve üzülerek söylüyorum ki bu iktidar başta olduğu sürece bu yaşanan cinayetler son olmayacak” ifadelerini kullandı.
Patlamanın önlenebilir olduğunu savunan Taşcıer, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’nın açıklamalarını eleştirerek şirketin sürdürülebilirlik raporundaki verileri gündeme getirdi:
“Evet cinayet, çünkü burada yaşanan facia göz göre göre geldi. Her ne kadar sayın bakan elle tutulur somut bir şey bulamadık dese de, sayın bakan keşke bürokratlarınız başka işlerle uğraşacağına kendi işlerini yapıp, bir zahmet şirketin kendini ihbar ettiği sürdürülebilirlik raporuna baksaydılar. Ne diyor şirket? ‘Benim ağır yaralı iş kazalarındaki geçen seneye göre verim iki kat arttı neredeyse’ kendini ihbar ediyor şirket. Ne diyor? ‘Benim iş güvenliği ile ilgili verdiğim eğitim 12'de bir düzeyine indi’ diyor. Ne diyor? ‘Yasal çalışma süresi Türkiye'de 45 saatken ben bu işçileri 60 saat çalıştırıyorum’ diyor şirket.”
Şirket raporunda yer aldığını söylediği bu verilerin dikkate alınmadığını öne süren Taşcıer, denetimlerin yeterliliğinin de araştırılması gerektiğini belirtti. Taşcıer, “Sayın Bakan, hiçbirini görmemişsiniz. Bunları görmediğiniz gibi geldiğinizde denetimlerde eksiklikler de tespit etmelisiniz. Sonra çıkıp meclise, sonra çıkıp kameraların karşısına şöyle başarılı işler yaptık, iş kazalarında şöyle ileriye gittik kutlamaları atmaktan vazgeçin artık” dedi.
“Bürokratlarınızdan ve en başta kendinizden hesap sormalısınız”
Taşcıer, Türkiye’nin iş cinayetleri konusunda Avrupa’da ilk sırada olduğunu savunarak soruşturmanın yalnızca fabrika içindeki sorumlularla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. “24 yılda bu ülkeyi Avrupa'da iş cinayetlerinde birinci sıraya getiren sizsiniz. Ve hesap sormadığınız sürece bu denetimleri yapan bürokratlar kimdir? Burada hangi eksiklikleri yaptılar? Hangi denetimler yeterli değildi? Bu işçiler burada can verirken sadece buradaki sorumlular yetmez, buradaki katillerin iş birlikçisi olan bürokratlarınızdan ve en başta kendinizden hesap sormanız lazım” ifadelerini kullandı.
Bakanın istifa etmesi gerektiğini dile getiren Taşcıer, “Eğer biraz vicdanınız varsa, yönetemediğiniz o makamda bir gün dahi kalmazsınız. Eğer sizin görev süreniz boyunca bu kadar iş cinayeti yaşanıyorsa, bu kadar acılı aile gözyaşı döküyorsa, biraz vicdanınız varsa sayın bakan, bu görevi yerine getiremiyorum deyip hadi istifa etmiyorsunuz, affınızı isteyin bari” diye konuştu.
Taşcıer, iş cinayetlerine ilişkin Meclis’te araştırma yapılması önerisinin reddedildiğini belirterek farklı kentlerde yaşanan işçi ölümlerini de örnek gösterdi:
“Dilovası'nda 7, Bursa'da 5, Tuzla'da da üç emekçi öldü. Bu facialara sebep olan patronlar ilk duruşmada serbest bırakıldı. Konya'da mesem öğrencisiyken çalışan daha çocuk yaştaki bir kişi hayatını kaybetti, işveren 76 bin lira para cezasıyla, aylık 20 bin lira taksitle bağlanarak serbest bırakıldı. Bu ülkede bir çocuğun canı aylık 3.800 lira mı? Hiç mi vicdanınız yok? Bu çocuklar hangi koşullarda, hangi zorluklarla büyütülüyor? O nedenle bu cezasızlık algısı olduğu sürece sizler denetimlerinizi yapmadığınız, sorumluluktan kaçtığınız, hesap vermediğiniz sürece maalesef değişen sadece ölenlerin isimleri, adresleri ve aileleri olacak.”
Sorumluların kim olursa olsun bağımsız yargı önünde hesap vermesi gerektiğini belirten Taşcıer, “Gerçekten sorumluları kimse, bürokratsa bürokrat, patronsa patron, kimse sorumlular bağımsız yargı karşısında hesap verecek ve bizler o gün bu olaylar bir daha yaşanmasın diye de bu anlayışı, bu zihniyeti bir daha dönmemek üzere tarihin çöpüne atacağız” dedi.
Tanal’dan “olası kast” kapsamında soruşturma talebi
Milletvekili Mahmut Tanal, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün iş kazalarına ilişkin kriterini hatırlatarak yaşanan olayın önceden öngörülebilir olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Tanal, “Uluslararası Çalışma Örgütü'nün iş kazası ile ilgili bir kriteri var. Diyor ki: Öngörülmeyen ve beklenilmeyen hadiseler iş kazası sayılır” dedi. Fabrikada daha önce yaşanan kazalara dikkat çeken Tanal, “Değerli il başkanımız açıkladı. Buradaki olaylar aşağı yukarı 9 tane kaza olmuş. Biz Anadolu'da güzel bir sözümüz var. Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir” ifadelerini kullandı.
İşverenin ekonomik gücüne ve geçmiş kazalara ilişkin iddialara değinen Tanal, “Biri sürekli iş kazaları oluyor, tazminatını ödüyor. Bu işveren Türkiye'deki ilk 100 işverenin, en zengin 100 işverenin arasında 35. sırada. Kaza olur diyor, ben parasını öderim diyor. Şikâyetten vazgeçen ve yine çıkan iddialara göre o kazalar nedeniyle mahkûmiyet cezasını alan, yasaklı olan temsilcinin fiilen burada tekrar görevli olduğu söyleniyor” diye konuştu.
Soruşturmanın kamu görevlilerini de kapsaması gerektiğini savunan Tanal, “Biz burada yarım adalet istemiyoruz, eksik bir adalet istemiyoruz, eksiksiz bir adalet istiyoruz. Bunun da yolu şudur: Kamu görevlilerinin, efendim bununla ilgili dokunulmazlığı vardır, efendim valiliğin, kaymakamın, bakanlığın izin vermesi gerekir... Buradaki vekil arkadaşlarımız ve çoğu hukukçu arkadaşlarımız var. Ağır cezalık bir suçta ve suçüstü bir olayda burada memur iznine gerek yoktur. Bir an önce sorumlu olan kamu görevlilerinin gözaltına alınması lazım” ifadelerini kullandı.
Tanal, soruşturmanın taksirle insan öldürme yerine olası kast kapsamında yürütülmesi gerektiğini belirterek şu çağrıda bulundu:
“Burada taksirle insan öldürme değil, olası kastan dolayı soruşturmanın açılması lazım. Olası kastan dolayı bunu biz nerede gördük, benzerini? Kartalkaya Otel yangınında gördük. Oradan nasıl olası kastan dolayı mahkûmiyeti verdiyse, burada da aynı soruşturmayı bekliyoruz. Ve burada bir adım daha adaletin, eksik adaletin olmaması, tam adaletin tecellisi için sorumlu olan kamu görevlisi bir an önce gözaltına alınarak soruşturmanın derinlemesine, ayrıntılı bir şekilde kime kadar dokunacaksa gitsin derinleştirilmesini istiyoruz.”
Uzun’dan: “Devletin görevi insanı sağlıklı koşullarda çalıştırmaktır”
Muğla Milletvekili Cumhur Uzun da devletin temel sorumluluğunun çalışanların yaşam güvenliğini sağlamak olduğunu söyledi. Mevcut denetim anlayışını eleştiren Uzun, “Devletin görevi, insanı sağlıklı koşullarda ve yaşam endişesi duymayacak şekilde çalıştırmaktır. Oysa geldiğimiz noktada devlet, hükümet eliyle, bu iktidar ne olursa olsun üretelim anlayışıyla hiçbir iş güvenliği kuralını denetlemeksizin ve iş güvenliği kurallarını hiçe sayarak çalışma yapan yerleri çalışmaya teşvik etmek suretiyle bu iş cinayetlerine davetiye hazırlar duruma geldi” dedi.
Yaşanan işçi ölümlerinin toplumda yarattığı acıya dikkat çeken Uzun, “Biz inançlı insanlarız, cehennemde bile yanmaktan korkarken şimdi ülkemizde yaşarken yanan işçilerimizle ne yazık ki yüreğimiz dağlanmıştır. Bunların olmaması için bu iktidar anlayışının değiştirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde bugün Aliağa'da, dün Kartalkaya'da, öbür gün bir başka yerde aynı sonuçları yaşar halde kalacağız” ifadelerini kullandı.
Denetimlerin yalnızca yaptırım uygulamak için değil, insan hayatını korumak için yapılması gerektiğini belirten Uzun, “O nedenle bir yaptırım uygulamak suretiyle değil, insanını yaşatmak üzere denetim yapmak mecburiyetindedir hükümetler. Eğer bu yapılırsa, o takdirde ‘İş yeri tazminat öder geçerim’ anlayışından kurtulup ve böylelikle sağlıklı çalışabileceğimiz yerler olur” diye konuştu.
İşe başlamanın sevinciyle yaşanan facia arasındaki çarpıcı tezatı da dile getiren Uzun, “4 gün önce ‘İş buldum’ diye sevindiğiniz bir ortamda bugün toprak altındasınız. Kamuoyu bunu düşünsün. Eğer iş buluyor ve kendinizi şanslı hissediyorsanız ama 4 gün sonra o iş yeri sizin mezarınız oluyorsa, artık bizim istediğimiz bir ülke bu değil ve bu ülkede olmaktan mutlu insanlar olmak istiyoruz biz” dedi.
Heyet taziye evlerine gidecek
Açıklamanın ardından YENİ Parti İzmir İl Başkanı Çağatay Güç öncülüğündeki heyet hayatını kaybeden işçilerin evlerine giderek taziyede bulunmak üzere alandan ayrıldı.
Sayfa başına git
