POLİTİKA
YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Ticaret Bakanlığının 2027 yılı bütçesi görüşmelerinde yaptığı konuşmada Türkiye’nin dış ticaret performansını, rekabet gücünü ve fon piyasalarındaki gelişmeleri değerlendirdi. Fon vurgunuyla gündeme gelen şirketlere verilen kamu desteklerini de gündeme getiren Özlale, Barikat Siber Güvenlik’in E-Turquality desteği almasını ve kamu kurumlarından 650 milyon liralık ihale aldığına ilişkin iddiaları Bakanlığa yöneltti.
“Küresel ölçekte rekabetçiliğimizde iyi bir gidiş yok”
Türkiye’nin uluslararası rekabet gücündeki gerilemeye dikkat çeken Özlale, IMD Dünya Rekabetçilik Endeksi’nde Türkiye’nin 2023 yılında 47’nci sırada yer alırken bugün 57’nci sıraya gerilediğini belirtti. Özlale, “Dolayısıyla küresel ölçekte rekabetçiliğimizde iyi bir gidişten bahsetmemiz çok mümkün değil. Bu IMD'nin küresel rekabetçilik endeksinin alt kırılımlarına baktığımız zaman da en büyük problemlerden bir tanesinin kamu etkinliği alanında olduğunu görüyoruz. Ben buradaki temel problemin de şu andaki yönetim sistemi olduğunu düşünüyorum. Kaynakları doğru dağıtabilecek, çabuk karar verebilecek bir sistem olmadığı için kamu etkinliğinin rekabet ekosistemine, rekabetçiliğe pozitif etki etmesi gereken iş ekosistemine negatif etki ettiğini düşünüyorum” dedi.
Türkiye’nin iş gücü, ara malı ve finansman maliyetleri açısından rekabet gücünü kaybettiğini ifade eden Özlale, “Ücretler tarafında, aramalı tarafında, enerji tarafında, finansman tarafında özellikle aramalı, ücret ve finansmanda rekabet etmeniz giderek zorlaşıyor. Dolayısıyla zor bir küresel konjonktürden geçiyoruz ama kendi rekabetçiliğimiz de çok iyi bir durumda değil” diye konuştu.
“Dünyadaki toplam ihracattan aldığımız pay düşüyor”
Türkiye’nin dış ticaret başarısının yalnızca ihracat miktarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Özlale, küresel ihracattan alınan payın da dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Özlale, “Türkiye'nin dış ticaret başarısını ne kadar ihracat yaptığından daha çok dünyadaki ihracattan ve dünyadaki ithalattan ne kadar pay aldığımıza göre ölçmenin daha doğru olduğunu düşünüyorum. Çünkü herkesin ihracatı artıyor ve herkesin ithalatı artıyor. Küresel ölçekte daha büyük bir ihracatçı mıyız, değil miyiz? Onun sorusuna baktığımız zaman burada bir başarı hikayesi yok” ifadelerini kullandı.
İhracatın küresel ölçekteki payının son iki yılda gerilediğini dile getiren Özlale, “2023 hedefleriyle karşılaştırmasak da Sayın Bakan, burada baktığımız zaman ihracatımızın küresel ölçekteki payı artmıyor. Tam tersine azalıyor. Burada bazı eleştiriler vardı. Geçen sene de bunu konuştuğumuz zaman Çin etkisini çıkarttığımız zaman ihracat payımız belki artabilir diye. Çünkü Çin çok agresif büyüyen bir ülke. Hayır, orada da durum aynı. Dolayısıyla Çin'i dahil etseniz de etmeseniz de maalesef bizim dünyadaki toplam ihracattan aldığımız pay son iki sene içerisinde düşüyor” dedi.
Özlale, gerilemenin nedenlerine ilişkin değerlendirmesinde ise “Ben bunu özellikle Türkiye'nin rekabet gücünde bir kayba uğramasına, izlenen makroekonomik politikanın özellikle kuru baskılamasına ve finansman maliyetlerinin çok yüksek olmasına bağlıyorum. Dolayısıyla izlenen ve Türkiye'ye bence istikrar getirmeyen fakat Türkiye'deki özellikle iş dünyasına ek yük getiren bu istikrar programından dolayı bizim dış ticaret performanslarımızın da istenen ve hedeflenen çok uzağında olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
Made in Europe sürecini sordu
Avrupa Birliği’nin Made in Europe sürecinin yalnızca otomotiv sektörünü değil, karbon yoğun sektörleri de kapsadığını belirten Özlale, Türkiye’nin bu süreçte kapsam içinde kalmasına yönelik müzakere hazırlıklarını gündeme getirdi. Özlale, “Avrupa'da Made in Europe dediğimiz sadece otomotiv sektöründe değil, karbon yoğun bütün sektörlerde geçerli. Buradaki soru şu: Türkiye'yi kapsamda tutacak ürün ve teknoloji bazlı bir müzakere dosyamız var mı? Bu konuda sizler hazırlık yaptığınızı söylediniz, yurt dışı temaslarınız olduğunu da biliyorum ama burada özellikle Meclisi daha yakından bilgilendirirseniz seviniriz. Çünkü yepyeni bir sanayi politikası paradigmasına geçiyor Avrupa Birliği. Ve burada da bu Made in Europe bizi olumsuz etkileyebilecek bir potansiyele sahip. Buradaki müzakere gücümüzün çok yüksek olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Fon getirileri üzerinden kaynak dağılımına dikkat çekti
Özlale, “Sanayi endeksi son 9 ayda yüzde 12 artmış, teknoloji yüzde 30 artmış. Şimdi burada bazı fonlara baktık biz. Tera Birinci Serbest Fon, aşırı yükselen halka arz hisseleri. Şimdi siz cebinde tasarrufu olan, parası olan bir sanayici olun. Sanayini, kendi yatırımını geliştirmek mi istersin, para piyasası fonuna ya da bu Tera fonlara parasını yatırmak mı istersin? İkincisi. Neden? Birincisi oldukça riskli çünkü. O yüzden de baktığınızda cebinde biraz tasarrufu olan, yatırımı olan, yatırımı büyütmek isteyen bir şirket bunu erteleyip ‘Ya bu fonlar çok daha iyi kazandırıyormuş’ deyip bu fonlara geçebiliyorlar. Bakın, sanayi endeksi yüzde 12, teknoloji yüzde 30 ama Tera Birinci Serbest Fon yüzde 247 ilk 9 ay” dedi.
Özlale, fonlarla bağlantılı şirketlerin yönetim kurullarına yapılan atamaların da önem taşıdığını belirterek, “Burada özellikle Rekabet Kurumuna çok büyük önem atfetmek gerekiyor. Neden? Çünkü bu şirketlerin yönetim kurulu üyelikleri, fonda adı geçen şirketlerin yönetim kurulu üyeliklerinin nasıl seçildiği, bu yönetim kurulu üyelerinin kalifikasyonu bunlar bizim için hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Kamu kurumlarında görev yapan bürokratların daha sonra özel şirketlerde görev almasına da değinen Özlale, “BDDK, EPDK gibi çok kritik kurumlarda insanlar kamuyu bıraktıktan kısa bir süre sonra bir bankanın başına geçebiliyorlar. BDDK örneğinde olduğu gibi. Dolayısıyla burada Rekabet Kurumu başkanına şu soruyu sormak gerekiyor. Kendisi de TMSF'nin başındayken 50'den fazla şirketin yönetim kurulu başkanıydı. Bu konu bizim için hayati önem taşıyor. Yani bizler özellikle bu konuda adı geçen şirketlere yönetim kurulu atanmasında hangi kriterlere bakıyoruz? Bankacılık, Denetleme ve Düzenleme Kurumu, EPDK gibi kurumlardan çıkış yapan bürokratlar bir sene sonra kendini bir enerji şirketinde, bir bankanın başında buluyorsa bu rekabet hukuku açısından, rekabet açısından olumsuzdur” dedi.
Barikat Siber Güvenlik’in desteğini Bakanlığa sordu
Özlale, konuşmasının son bölümünde fon vurgunuyla gündeme gelen şirketlere Ticaret Bakanlığı tarafından kamu desteği sağlanıp sağlanmadığını gündeme taşıdı. Barikat Siber Güvenlik’in 28 Mart 2023 tarihinde E-Turquality desteği aldığını belirten Özlale, şirketin sahipliği ve kamu kurumlarından aldığı 650 milyon liralık ihaleye ilişkin iddiaları Bakanlığa yöneltti.
Özlale, “Bu fon kriziyle gündeme gelen şirketlere sizlerin destek verip vermediğine baktık. E-Turquality desteği almış sizden. Aslında orada bir piyasa manipülasyonu var. Ama burada en önemlisi, 30 saniyede bahsetmek gerekirse, Barikat Siber Güvenlik. Barikat Siber Güvenlik sizden E-Turquality desteği almış. 28 Mart 2023'te. Barikat Siber Güvenlik'in sahibi kim? Tera ve Emre Tezmen. Barikat Siber Güvenlik kamu kurumlarından 650 milyon liralık kamu ihalesi almış. Şu anda bir suç örgütünün lideri olarak içeride ve sizden çok değil 2023 yılında siber güvenlik şirketi olarak E-Turquality desteği almış. Burada diğer şirketler de var. Bunlarla ilgili eğer Bakanlığınız bizlere bir açıklama yaparsa çok seviniriz” diye konuştu.
Sayfa başına git
