“12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü” 

5.15 treni

Şafak vakti uykudayken rüyasında masmavi gökyüzünde pamuk yığınlarına benzeyen bulut kümelerine doğru uzaklaşan uçurtmanın kırlarda yeni çiçek açmış papatyaların üstüne sürüklenen ipinin peşinden koşturuyordu yakalamak için.

İlkbaharlar geldiğinde komşu çocukları rengârenk uçurtmalarıyla kırlara koşuşurdu. Onun eli hep boş olurdu yanlarında. Bazen uçurmalarının ipini ona tuttururlardı. Gökyüzünün gizemli son-suzluğunda kuyruğunu sağa sola sallayarak süzülen bir uçurt-manın ipini tutmak çok güzel bir duyguydu.
  
Annesi saçlarını okşayarak uyandırınca düşle gerçeğin acımasızlığı yüzüne vurdu. Ayağa kalktı. Askılı kısa pantolonunu giyerek dışarıya çıktı. Dışarıdaki serin hava terli vücuduna vurunca ürperdi birden. Şafağın alacalığı yavaşça el ayak çekip giderken kurşuni gökyüzündeki yıldızlar giderek silikleşiyordu. 

Her sabah 5.15 treniyle beraber işe gittiği babası ondan önce uyanmıştı. Avludaki tulumbanın başında öksüre öksüre elini yü-zünü yıkarken bir karaltı gibiydi. Dışarıya çıktığını fark edince öfkeli bir şekilde mırıldandı, “Her sabah kalkarken ölün kalkıyor. Haydi, sallanma treni kaçıracağız."

İlkokulu bitirir bitirmez, çocukluluğun dayanılmaz düşleriyle so-kak aralarında arkadaşlarıyla birkaç gün bile oyun oynamasına fırsat verilmeden, yoksul ailesine üç beş kuruş yardımı olsun diye henüz parmak kadar küçük bir çocukken bir tekstil fabrikasına işe başlamıştı.

İşe girdikten bir süre sonra “İşçi kimlik belgesi”ni verdikleri günü yaşamı boyunca hiç unutmadı. O yaşında fabrika işçiliğine mahkûm edilişini onaylayan kimlikteki fotoğrafının üstüne vu-rulmuş mühür’ün soğuk yüzünü yüreğinde hissetti hep. 

O gün kira ile oturdukları küçük evlerinin bahçesindeki köknar ağaçlarının yapraklarını bütün gece sabaha kadar delicesine hırpalayan fırtınanın uğultuları arasında yaşamın en güzel duygusu çocuksu düşlerinin bir fabrikanın yüksek duvarları arkasında yok edildiği için sessizce gözyaşı döktü. 

Demiryoluna yaklaşıyorlardı. Sabahın puslu aydınlığında ortalık sessiz ve tenhaydı. Uzaklardan bir tren sesi duyuldu. Ağaçların arasından ışık huzmeleri görünen bir yük marşandizi büyük bir gürültüyle küçük tren istasyonunda durmadan geçip gitti.

Elindeki trenci fenerinin yeşil ışığını sallayarak marşandize yol veren makas bekçisi kulübesine dönerken, bahçeler arasındaki toprak yoldan demiryoluna çıktılar. Makasçı kulübesinin önün-deki patikadan küçük tren istasyonuna yürüdüler.

****

1960’lı yıllarda her sabah Şemikler’den Basmane’ye şafak vakti 5.15’de hareket eden banliyö treninin beşik gibi sallanan loş ışıklı vagonlarında askılı kısa pantolonlarıyla uyuklayan işçi çocuklara, “Şafak kuşları.” Denirdi.